Η προετοιμασία των κοινοτήτων για την αντιπυρική περίοδο 2022 – Μέρος 1ο

Ως γνωστόν, η πλειοψηφία των αγροτοδασικών πυρκαγιών, λαμβάνουν χώρα κατά την περίοδο του καλοκαιριού, αφού έχουμε υψηλές θερμοκρασίες, ξερή καύσιμη ύλη, δυνατούς άνεμους και τον ανθρώπινο παράγοντα να βρίσκεται κάπου (και παντού) μεταξύ όλων αυτών.

Το περσινό καλοκαίρι, οι χώρες της Νότιας Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης της πατρίδας μας, βι΄ώσαμε καταστροφές που θύμιζαν τις πιο σκοτεινές εικόνες από ένα εφιάλτη, το είδος του εφιάλτη που σε κάνει να πετάγιεσαι από το κρεβάτι σου ιδρωμένος και τρομαγμένος.

Δεν ήταν όμως εφιάλτης. Ανθρώπινες ζωές χάθηκαν, ζώα απανθρακώθηκαν, δάση έγιναν στάχτη, βουνά ξεγυμνώθηκαν και πανέμορφα τοπία ερημοποιήθηκαν, αποκαλύπτοντας με τον χειρότερο τρόπο, τις ανελέητες επιπτώσεις των ανεξέλεγχτων αγροτοδασικών πυρκαγιών – γνωστές και ως Μέγα-Πυρκαγιές.

Οι Μέγα-Πυρκαγιές. Ο όρος αυτός, ακούγεται όλο και πιο συχνά την τελευταία δεκαετία. Όμως σε χώρες όπως οι Η.Π.Α., Αυστραλία, Πορτογαλία, Ισπανία, και αλλού, ο όρος αυτός ήταν ήδη γνωστός.

Οι δυσνόητου μεγέθους καταστροφές που προκάλεσαν και προκαλούν ακόμα αυτές οι πυρκαγιές τέρατα, προκαλούν τρόμο – ακόμα και στους πιο έμπειρους, ακόμα και στα άτομα της πρώτης γραμμής που έχουν αντιμετωπίσει αμέτρητες πυρκαγιές.

Η επιστημονική κοινότητα, για χρόνια προειδοποιεί πως η επίδραση των κλιματικών αλλαγών στο περιβάλλον και η αλληλεπίδραση αυτών των επιδράσεων με τις αγροτοδασικές πυρκαγιές, θα προκαλέσει την δημιουργία αυτών των άγνωστων μέχρι σήμερα φαινομένων.

Δυστυχώς είχανε δίκαιο και βλέπουμε ότι προειδοποιούσαν να αποκαλύπτεται μπροστά στα μάτια μας.

Όμως υπάρχει ελπίδα. Και αυτές οι αχτίδες φωτός οφείλονται στην περαιτέρω κατανόηση των αγροτοδασικών πυρκαγιών. Άρχισε να κυριαρχεί ο όρος διαχείριση έναντι της καταπολέμησης των αγροτοδασικών πυρκαγιών.

Τι επέφερε αυτή την αλλαγή; Η κατανόηση πως δεν είμαστε σε θέση να τα βάλουμε με πυρκαγιές του βεληνεκούς των Μεγα-Πυρκαγιών. Με ακόμη πιο απλά λόγια – δεν μπορούμε να τις σταματήσουμε, γι’ αυτό ας αρχίσουμε να τις καταλαμβαίνουμε και (για) να συνυπάρξουμε μαζί τους.

Υπάρχει και μια αγγλική φράση: If you can’t beat it join it, η οποία ταιριάζει πολύ σε αυτή την περίπτωση.

Κέντρα ερευνών και εξειδικευμ΄ένοι εμπειρογνώμονες από κέντρα και ερευνητικά προγράμματα όπως το CERIDES και το PYROLIFE με τα οποία έχουμε την ιδιαίτερη τιμή και χαρά να συνεργαζόμαστε, επεξεργάζονται και αναπτύσσουν μηχανισμούς για την συνύπαρξη αυτή, τόσο σε τοπικ΄ό όσο και σε πανευρωπαικό επίπεδο.

Βλέπουμε δηλαδή την συνεργασία της επιστήμης και της έρευνας, με τα διάφορα σώματα και οργανισμούς που καλούνται να αντιμετωπίσουν τα φαινόμενα αυτά.

Και έτσι πρέπει να γίνει!

Όμως, και για να είμαι ειλικρινείς, τόσο με τον εαυτό μου όσο και μαζί σας, άλλο θέμα ήθελα να αναπτύξω και σε άλλο κατέληξα. Ίσως είναι οι έντονες μνήμες από το περσινό καλοκαίρι και η έντονη ευαισθητοποίηση μου για το θέμα.

Τι γίνεται φέτος όμως;

Ο φετινός χειμώνας άργησε να έρθει, όπως αρνείται και πεισματικά να φύγει, καθώς έχουμε σήμερα 24 Μαρτίου 2022 και έχουμε ακόμη βαριά χιονόπτωση και έντονες βροχοπτώσεις.

Για την διψασμένη μας Κύπρο, μόνο καλοδεχούμενα είναι τέτοια σπάνια φαινόμενα – οποιαδήποτε άλλη άποψη μου είναι δυσνόητο να την κατανοήσω!

Είναι όμως και ο καταλληλότερος καιρός έτσι ώστε να αρχίσουν οι προετοιμασίες για την φετινή αντιπυρική περίοδο.

Ας θεωρήσουμε, πως η φωτιά ή ορθότερα, μια πυρκαγιά, είναι ο εχθρός μας και ως εχθρός οφείλουμε να αναλύσουμε τις δυνατότητες και τα χαρακτηριστικά της.

Μια φωτιά για να δημιουργηθεί και να διατηρηθεί χρειάζεται την ταυτόχρονη συνύπαρξη 3 στοιχείων:

  1. Καύσιμη ύλη
  2. Οξυγόνο
  3. Θερμότητα (πηγή ανάφλεξης)

Ας εφαρμόσουμε τώρα το πιο πάνω μοντέλο, γνωστό και ως τρίγωνο της φωτιάς στο μοντέλο μιας αγροτοδασικής πυρκαγιάς:

  1. Καύσιμη ύλη: Δέντρα, θάμνοι, χόρτα, σκουπίδια
  2. Οξυγόνο: Άπλετο στην ατμόσφαιρα, αδύνατον να περιοριστεί
  3. Θερμότητα (πηγή ανάφλεξης): από ανθρώπινο παράγοντα (εσκεμμένα ή από αμέλεια), κεραυνοί, ηλεκτροφόρα καλώδια κ.λπ.

Εάν δούμε τα πιο π΄άνω με λ΄ιγη φαντασία, θα κατανοήσουμε πως ο εχθρός μας, δηλαδή η πυρκαγιά, είναι ήδη ετοιμοπόλεμη και ειδικά φέτος μετά από ΄ένα τόσο καλό χειμώνα το οπλοστάσιο της θα είναι πλούσιο σε καύσιμη ύλη (χόρτα και άγρια βλάστηση).

Τι μπορούμε να κάνουμε γι’ αυτό;


Πρόληψη – Προετοιμασία – Αντιμετώπιση


Βήμα Πρώτο – Πρόληψη

Ξεκινάμε νωρίς, με πλάνο, στόχους, σχεδιασμό, οργάνωση και υλοποίηση.

Στο παρόν άρθρο θα εστιαστώ σε αυτό, δηλαδή, πως μπορεί να επιτευχθεί η διαφώτισης του κόσμου για τα θέματα πρόληψης αγροτοδασικών πυρκαγιών.

Και όταν λέω αυτό σίγουρα δεν εννοώ δια μέσου τυποποιημένων εκστρατειών διαφ΄ώτισης που κάθε άλλο παρά αποτελεσματικές μπορεί να είναι.

Οι υπηρεσίες του κράτους, όπως οι Πυροσβεστικές Υπηρεσίες, Τμήμα Δασών και Πολιτική Άμυνα, χρειάζονται την υποστήριξη των τοπικών παραγόντων. Με απλά λόγια, επιβάλλεται πλέον η ενεργή εμπλοκή των κοινοτήτων – ειδικότερα των κοινοτήτων που βρίσκονται σε σημεία ευπαθή για την ανάπτυξη αγροτοδασικών πυρκαγιών.

Ιστορικό πυρκαγιών:

Διεξαγωγή έρευνας κατά πόσο η εξετάζουσα περιοχή έχει πληγεί στο παρελθόν από πυρκαγιά και εάν ναι ποιες ήτανε οι επιπτώσεις;

Είχανε παρουσιαστεί εκρηκτικές συμπεριφορές πυρκαγιάς;

Προφίλ των κατοίκων:

Μια απομονωμένη/απομακρυσμένη κοινότητα με λίγους κατοίκους, διαφέρει πολύ από μια εκτενή – πλήρως ανεπτυγμένη κοινότητα. Μια σωστή αξιολόγηση του προφίλ των κατοίκων, δύναται να δώσει μια καλή βάση για τον σχεδιασμό του πλάνου ενημέρωσης και πρόληψης.

Αξιολόγηση Καύσιμης Ύλης

Τι είδος κόμης και χλωρίδας χαρακτηρίζει την εξετάζουσα περιοχή;

Σε ποιο βαθμό ενδέχεται να επηρεάσει την κοινότητα τυχόν ανάφλεξη της γειτνιάζουσας στην κοινότητα βλάστηση;

(…)

Οι πιο πάνω πληροφορίες είναι ενδεικτικές και ένα μικρό μέρος της πλήρους αξιολόγησης .

Σας ευχαριστώ για τον χρόνο σας,

Αυγουστίνος Χατζηγιάννης AIFireE MIIRSM

Εάν είστε μέλος κάποιας κοινότητας και χρειάζεστε βοήθεια για το πως θα επιτεύξετε μια αποτελεσματική εκστρατεία διαφώτισης για την πρόληψη αγροτοδασικών πυρκαγιών επικοινωνήστε μαζί μας.

X